Bakır ve Tombak Mutfak Eşyası

Topkapı Sarayı’nda bulunan ve mutfak eşyaları arasında önemli bir grubu oluşturan bakır işler, Saray’ın Mutfaklar bölümünde, Saray halkı için helva, şeker, macun, baklava, sabun ve her türlü tatlıların yapıldığı yer olan Helvâhane’de sergilenmektedir. Saray mutfaklarında kullanılan yemek pişirme kaplarının tamamı bakırdandır. Helvâhane’de sergilenmekte olan söz konusu bakır pişirme kapları, tüm Saray halkına yemek pişirmede kullanıldığından (Saray’da günde ortalama en az beş bin kişiye yemek pişirildiği, özel günlerde bu sayının daha da arttığı bilinmektedir) oldukça büyük boyutludur. Koleksiyonda çapları 60 cm., 70cm. ve 105 cm. olan tencereler yer alır. Saray mutfaklarında kullanılan bakır kaplar, İstanbul’un Süleymaniye semtinde yapılmıştır. Bu bakır mutfak eşyalarına şekil vermede kullanılan teknik dövme tekniği, süslemede ise çalma ve kazıma teknikleridir. Mutfak eşyaları arasındaki önemli bir diğer grup ise tombak kaplardır. Bakıra altın ve civa alaşımı uygulanarak elde edilen ve altına yakın bir renge sahip olan tombak, Osmanlı kültüründeki yerini 16. yüzyılda almış, ancak 17. yüzyılda yaygın olarak kullanılmaya başlamıştır. Saray koleksiyonunda, 18. ve 19. yüzyıla ait çok sayıda tombak örneği bulunmaktadır. Bu gruptaki eşyalar arasında leğen-ibrik takımları, gülabdanlar (gülsuyu şişesi), buhurdanlar (tütsülük), fincan zarfları, şerbetlikler, su güğümleri, sütlük, küçük servis tepsileri, kapaklı kâseler, çorba tasları, kahve ibrikleri, kepçeler ve sefer tasları bulunmaktadır. Koleksiyonda ayrıca, taştan yapılmış mutfak kapları, mermer havanlar, renkli taşlardan yapılmış küçük tabaklar, servis tepsileri, şekerlikler ve şerbet kadehleri de vardır.